ABD'de mahkeme, "Şeytan Ayetleri" kitabıyla İslam dünyasının tepkisini çeken Hindistan doğumlu İngiliz-Amerikalı yazar Salman Rüşdi'ye 2022'de bıçaklı saldırıda bulunan kişiyi "uluslararası terör eylemine iştirak" dahil hakkındaki tüm suçlamalardan suçlu buldu.
Yazar Salman Rushdie'yi 2022'de katıldığı bir etkinlikte bıçaklayarak bir gözünde görme kaybına yol açan Hadi Matar, ABD'de federal terör suçlarından hüküm giydi. Savcılar, saldırının Rushdie'nin "Şeytan Ayetleri" romanı nedeniyle yıllardır karşı karşıya olduğu ölüm tehditlerinden kaynaklandığını belirtti.
Rüşdi'ye 2022'de bıçaklı saldırıda bulunan Lübnan asıllı ABD vatandaşı Hadi Matar'ın davası ABD'nin New York kentinde görüldü.
New York eyaletinin Buffalo kentindeki federal mahkemede görülen davada jüri, yaklaşık iki saatlik değerlendirmenin ardından 28 yaşındaki Matar'ı yöneltilen üç suçlamanın tamamından suçlu buldu. Matar; ABD'nin terör örgütü olarak tanımladığı İran destekli Lübnan Hizbullahı'na maddi destek sağlamaya teşebbüs, ulusal sınırları aşan terör eylemine katılma ve teröristlere maddi destek sağlama suçlarından mahkum edildi.
Matar, aynı saldırı nedeniyle daha önce New York eyalet mahkemesinde cinayete teşebbüsten suçlu bulunmuş ve 25 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Federal davadaki mahkumiyetinin ardından ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya olan Matar'ın cezasının 3 Kasım'da açıklanması bekleniyor.
Bir haftadan uzun süren federal davada 79 yaşındaki Rushdie de savcılık adına ifade verdi. Savunma ise Matar dahil herhangi bir tanığı kürsüye çağırmadı.
"Şeytan Ayetleri" nedeniyle ölüm fetvası verilmişti
Rushdie, 1988'de yayımlanan dördüncü romanı "Şeytan Ayetleri"nden bu yana ölüm tehditleriyle karşı karşıyaydı. Dönemin İran dini lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni, kitabı dine hakaret olarak nitelendirmiş ve 1989'da Rushdie ile kitabın yayımlanmasında rol alan kişilerin öldürülmesi çağrısında bulunan bir fetva yayımlamıştı.
Fetvanın ardından Rushdie'nin öldürülmesi için milyonlarca dolarlık ödül konuldu. Kitabın Japonca çevirmeni Hitoshi Igarashi de 1991'de öldürüldü.
İran hükümeti 1998'de fetvayla arasına mesafe koydu. Ancak ABD savcılığına göre fetva 2006'da Hizbullah'ın genel sekreteri tarafından desteklenirken, Humeyni'nin halefi Ali Hamaney tarafından da 2017'de yeniden teyit edildi.
Savcıların sunduğu kanıtlara göre Matar, Rushdie'ye saldırmadan önce bir yıldan uzun süre fetvayla ilgili araştırma yaptı. Matar, 12 Ağustos 2022'de New York'un Mayville kentindeki Chautauqua Institution'da konuşma yapmak üzere sahneye çıkan Rushdie'ye bıçakla saldırdı.
Rushdie baş, boyun, gövde ve sol elinden 10'dan fazla bıçak darbesi aldı. Hindistan doğumlu yazar saldırı sonucunda sağ gözündeki görme yetisini kaybetti ve iç organlarında hasar oluştu. Saldırıda bir kişi daha yaralandı. Matar, salondaki izleyicilerin müdahalesiyle etkisiz hale getirildi.
ABD'de doğan ve Lübnan vatandaşlığı da bulunan Matar, Şubat 2025'te eyalet mahkemesinde cinayete teşebbüsten suçlu bulunmuş, üç ay sonra 25 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Fetvanın ardından yaklaşık 10 yıl boyunca İngiliz polisinin koruması altında gizli yaşayan Rushdie, daha sonra New York'a taşındı. Yazar, saldırıyı, iyileşme sürecini ve yaşadıklarının psikolojik etkilerini anlattığı "Knife: Meditations After an Attempted Murder" adlı anı kitabını 2024'te yayımladı.
