Göbeklitepe’de yeni yapılar ve yerleşim izleri ortaya çıkarıldı. Mezopotamya Ajansı ise arkeolojik bulguları aktarmakla yetinmeyip işi, “Öcalan yıllar önce söylemişti, kazılar onu doğruladı” noktasına taşıdı.
Oysa ortada Öcalan’ın keşfettiği yeni bir tarih tezi yok.
Neolitik Devrim, avcı-toplayıcı toplumdan yerleşik yaşama geçiş, üretimin örgütlenmesi, işbölümü, toplumsal tabakalaşma, iktidarın ortaya çıkışı ve ataerkilliğin gelişimi; Öcalan’dan çok önce tarihçilerin, arkeologların ve antropologların tartıştığı konular. Gordon Childe’dan Engels’e, modern antropoloji ve arkeoloji literatürüne kadar bu başlıklarda koca bir külliyat var.
Göbeklitepe’nin yalnızca bir “tapınak” ya da dönemsel ritüel merkezi olmadığı tartışması da bugün başlamadı. Alanın konut ve yerleşim işlevi taşıdığına ilişkin görüşler yıllardır akademik çevrelerde tartışılıyor.
Ama Mezopotamya Ajansı’nın haberinde yöntem başka:
Dörtgen yapı bulundu: Öcalan’ın tezi doğrulandı.
Büyük dikilitaşlar var: “Avcı kastı” doğrulandı.
Konut kalıntısı bulundu: “Neolitik karşı-devrim” doğrulandı.
Kadın figürleri az: “İlk cinsel kırılma” doğrulandı.
Arkeoloji böyle çalışmaz.
Dörtgen bir yapının bulunması kast sisteminin kanıtı değildir. Yirmi tonluk taşların taşınması zorla çalıştırmanın kanıtı değildir. Konutların ortaya çıkması devletin doğduğunu göstermez. Kadın tasvirlerinin azlığı da tek başına kadın merkezli bir topluma karşı erkeklerin gerçekleştirdiği “karşı-devrimi” kanıtlamaz.
Bunlar bulgu değil, bulgular üzerine kurulmuş yorumlardır.
Bir düşünürün tarih okumalarını tartışabilirsiniz, önemseyebilirsiniz, hatta bazı çıkarımlarını güçlü bulabilirsiniz. Fakat daha önce ortaya konmuş ve onlarca yıldır tartışılan tezleri o kişinin özgün keşifleriymiş gibi sunup ardından her yeni arkeolojik bulguyu onun haklılığının deliline çevirdiğinizde gazetecilik yapmış olmazsınız.
Hele 12 bin yıllık Göbeklitepe’yi günümüzden bir siyasi figürün düşüncelerinin doğrulama laboratuvarına çevirmek, tarihi anlatmak değil; tarihi bir kişiye göre yeniden dizmektir.
Göbeklitepe’de Öcalan’ın teorisi bulunmadı. Göbeklitepe’de tarih bulundu.
Bilim, bir kişiyi haklı çıkarmak için kazı yapmaz. Topraktan ne çıkarsa onun peşinden gider.
Arkeolojik bulguların önüne bir liderin sözlerini koyup, çıkan her taşı o sözlere doğrulatmaya başladığınız yerde bilim geri çekilir; kişi kültü başlar.
