Almanya’da geniş çaplı toplu iş sözleşmesi görüşmeleri ve olası grevlerle başladı. Bu yıl yaklaşık 10 milyon çalışanı kapsayan yeni sözleşme müzakereleri planlanıyor. Sendikalar ile işverenler arasında ücret, çalışma koşulları ve istihdam güvencesi başlıklarında uzlaşma sağlanamazsa iş bırakma eylemleri gündeme gelecek.
İlk etkiler ulaştırma sektöründe görüldü. Lufthansa bünyesinde pilotları temsil eden VC ile kabin personeli sendikası UFO’nun çağrısıyla düzenlenen bir günlük grev, uçuşların aksamasına yol açtı.
Hizmet sektörü sendikası Verdi, eyaletlerle yürütülen üçüncü tur görüşmeler öncesinde ülke genelinde uyarı grevleri başlattı. Okullar, kreşler, üniversiteler, tiyatrolar, eyalet idareleri ve bazı güvenlik birimleri eylemlerden etkilendi. Şubat başındaki grevler yerel toplu taşımayı birçok kentte durma noktasına getirdi. Hamburg ve Bavyera’nın bazı bölgelerinde ikinci uyarı greviyle seferler yeniden aksadı.
Kimya ve ilaç sektöründe de Şubat başından bu yana yeni sözleşmeler müzakere ediliyor. Yüksek enerji maliyetleri ve sipariş düşüşü nedeniyle sektörde yaklaşık 2 bin 400 kişi işini kaybetti. Kimya Sanayii Birliği, tesis kapatmaları ve üretim kaydırmalarının ek istihdam kayıplarına yol açabileceğini açıkladı.
Demiryollarında ise gözler Deutsche Bahn ile makinistleri temsil eden GDL arasındaki görüşmelere çevrildi. Taraflar yeni tur müzakerelere başladı. Sendika temsilcileri, tekliflere tepki göstererek ekiplerde “büyük öfke” olduğunu dile getirdi. Grev olasılığı, barış yükümlülüğünün Mart başında sona ermesiyle birlikte gündeme gelebilecek.
Bu yıl ayrıca toptan ticaret, perakende ve dış ticaret sektörlerinde yaklaşık 3,6 milyon çalışanı kapsayan görüşmeler yapılacak. Metal ve elektrik sanayisindeki sözleşmeler ise sonbaharda sona eriyor.
Uzun vadeli verilere göre Almanya’da grevler 1980’lere kıyasla daha sınırlı seyrediyor. Ancak son 15 yılda kaybedilen iş günü sayısında yeniden artış eğilimi gözleniyor. Alman Ekonomi Enstitüsü verilerine göre 2000’lerde bin çalışan başına ortalama beş gün olan grev kaynaklı kayıp, 2020–2024 döneminde on güne yükseldi.
Toplu sözleşme sürecinde talepler yalnızca ücret artışıyla sınırlı değil. Özellikle kriz yaşayan sektörlerde istihdam güvencesi öne çıkıyor. Madencilik, Kimya ve Enerji Sanayi Sendikası IGBCE, Orta Almanya’daki kimya kümelerinde iş kaybı riskine dikkat çekti.
Hans Böckler Stiftung araştırmacıları ise 2024’te grevlerin giderek “dönüşüm çatışmaları” etrafında şekillendiğini belirtiyor. Otomotiv sektöründe, özellikle Volkswagen’de planlanan tesis kapatmaları ve işten çıkarmalar uyarı grevleri ve müzakereler sonucunda şimdilik ertelendi.
Deutsche Bank Research’e göre 2026 ve 2027’de toplu sözleşme ücretlerinde yıllık yaklaşık yüzde 3 artış bekleniyor. 2025’te ortalama artış yüzde 2,7 olmuştu. Araştırma birimi, kamu sektöründe daha güçlü artışlar öngörürken, yapısal baskı altındaki sektörlerde sendikaların ücret artışından çok istihdam güvencesine ağırlık vermesinin muhtemel olduğunu değerlendiriyor.
2026, Almanya’da ücret pazarlıklarının ötesinde, ekonomik dönüşüm ve sosyal denge tartışmalarının da belirleyici olacağı bir yıl olarak öne çıkıyor.
Kaynak: DW
