Türkiye’de iktidar ve Kürt siyasetinin farklı tanımlarla nitelendirdiği yeni döneme ilişkin hukuki adımlar somutlaşıyor. AK Parti’nin "Terörsüz Türkiye", DEM Parti’nin ise "Barış ve Demokratik Toplum" olarak adlandırdığı süreçte gözler, Temmuz ayında Meclis’e gelmesi beklenen "çerçeve yasa" teklifine çevrildi.
BBC Türkçe'den Ayşe Sayın yasanın içeriğine ilişkin kulislerde konuşulanları derledi. BBC Türkçe'ye bilgi veren AK Parti kaynaklarına göre yaklaşık 10-11 maddeden oluşması planlanan düzenleme, PKK'nın silah bıraktığının resmi olarak tespit edilmesi halinde yürürlüğe girecek. Teklifin adının, örgütün feshi ve silah bırakmasına ilişkin bir yasa olarak belirlenebileceği, örgütün ise yasa metninin amaç ve kapsam bölümünde açık şekilde tanımlanacağı ifade ediliyor.
Ankara kulislerinden sızan bilgilere göre, 7-8 Temmuz’daki NATO Zirvesi’nin ardından TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanan yasa teklifi, Meclis tatile girmeden yasalaştırılmak isteniyor. 10-11 maddeden oluşması öngörülen taslağın merkezinde ise tek bir kırmızı çizgi var: PKK’nın silah bıraktığının resmi ve hukuki olarak teyit edilmesi.
Yasanın Adı ve Kapsamı Netleşiyor
Edinilen bilgilere göre, hazırlanacak kanun teklifinin doğrudan "PKK-KCK terör örgütünün feshi, silah bırakması ve hukuki varlığının sona erdirilmesine ilişkin kanun teklifi" gibi net bir isimle ya da bu içeriği doğrudan yansıtan başlıklarla Meclis’e sunulması tartışılıyor. Örgüt ismi doğrudan başlıkta yer almasa bile, yasanın "amaç ve kapsam" maddelerinde açıkça tanımlanacak.
Taslağın en kritik yönü, "süreli" ve "şarta bağlı" olması. Yasa, sahadaki silahsızlanmanın resmi olarak tespiti halinde yürürlüğe girecek ve bu süreci denetleyecek bir mekanizma kurulacak.
Sahadaki Durum: Çekilme Var Ancak Kapasite Duruyor
Güvenlik kaynaklarından siyasete yansıyan bilgilere göre, Zap-Metina hattındaki bazı alanların boşaltıldığı, Gara, Hakurk ve Kandil kırsalında ise kısmi geri çekilmelerin başladığı gözleniyor. Hatırlanacağı üzere, 11 Temmuz 2025’te Süleymaniye sembolik silahsızlanma görüntüleri kamuoyuna yansımıştı.
Ancak AK Parti kurmayları, örgütün insan gücü ve lojistik kapasitesi dikkate alındığında sahadaki mevcut hareketliliğin henüz "tatmin edici ve kalıcı" düzeyde olmadığını vurguluyor. Yasa, tam da bu güven krizini aşmak ve silahsızlanmayı hukuki bir takvime bağlamak için devreye sokulacak.
Dönüş İçin 1 Yıl Süre, 5 Yıl Siyaset Yasağı
Taslakta öngörülen diğer önemli başlıklar ise şöyle şekilleniyor:
Süre Sınırı: Dağdan dönüşler ve yasadan yararlanma hakkı için 1 yıllık bir süre sınırı öngörülüyor.
Kapsam: İlk aşamada yalnızca suça karışmamış örgüt üyeleri düzenlemeden faydalanabilecek; örgüt yöneticileri ise kapsam dışı tutulacak.
Adli Kontrol ve Siyaset Yasağı: DEM Parti’nin geri dönenlerin siyaset yapabilmesi yönündeki talebine karşılık, iktidar bloğu suça karışmayan üyeler için bile 5 yıllık bir siyaset yasağı ve belirli bir süre adli kontrol şartı getirmeyi planlıyor.
Öcalan’a Statü Yok, "İmralı Forumu" Masada
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin geçmiş çıkışlarında işaret ettiği Abdullah Öcalan’a yeni bir statü verilmesi formülüne AK Parti kanadının mesafeli durduğu belirtiliyor. Parti kaynakları, çerçeve yasanın bir "af yasası" olmadığının altını çiziyor.
Öcalan’ın İmralı’daki hükümlülük statüsünde bir değişiklik yapılmayacağı, ancak mevcut infaz rejimi esnetilerek cezaevi koşullarının iyileştirilebileceği ifade ediliyor. Bu kapsamda, Öcalan’ın sürecin gidişatına göre gazeteciler, akademisyenler ve sivil toplum temsilcileriyle görüşmesine olanak tanıyacak genişletilmiş bir görüşme trafiği (İmralı Forumu) formülü üzerinde duruluyor.
Erdoğan ve Numan Kurtulmuş arasında mekik dokuyan diplomasi trafiğiyle şekillenen yasa teklifinin, Temmuz ayı sonuna kadar yasalaşması hedefleniyor; ancak nihai takvimi yine sahadan gelecek "silahların teslimi" haberleri belirleyecek.
