Federe Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, bölgedeki savaşın siyasi ve ekonomik dengeleri sarstığını belirterek, “İlk günden itibaren hiçbir çatışmanın parçası olmayacağımızı söyledik” dedi. Barzani, Kürdistan Bölgesi’ne yönelik 1000’den fazla füze ve İHA saldırısının “mesnetsiz” olduğunu söyledi; ABD-İran savaşı nedeniyle dış ticaretin yüzde 70 gerilediğini açıkladı.
Federe Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, 8 Ağustos’ta Al Jazeera’ya verdiği röportajda bölgesel savaşlardan Bağdat-Erbil ilişkilerine, İran ve Türkiye’den Suriye’deki Kürtlerin geleceğine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
Barzani, Erbil’in temel politikasını, “Kürdistan Bölgesi’ni savaşlardan uzak tutmak ve topraklarının komşulara karşı kullanılmasına izin vermemek” sözleriyle özetledi.
“1000’den fazla füze ve İHA saldırısına uğradık”
Kürdistan Bölgesi’nin İran’dan veya Irak’taki silahlı gruplar tarafından gerçekleştirilen 1000’den fazla füze ve İHA saldırısının hedefi olduğunu belirten Barzani, saldırılarda sivillerin yaşamını yitirdiğini ve altyapının zarar gördüğünü söyledi.
Saldırıların gerekçelerinin gerçeği yansıtmadığını savunan Barzani, Harir Hava Üssü’nde ABD askeri bulunduğu iddialarını da reddetti:
“Harir Hava Üssü 10 yıldır boş. İçinde tek bir Amerikan askerinin dahi bulunmadığı boş bir üs saldırıya uğruyor.”
Rojhılatlı Kürt gruplar: Bu sorun bize miras kaldı
Kürdistan Bölgesi’nde bulunan Rojhılatlı Kürt muhalif gruplara ilişkin Barzani, bu yapıların 1991’den önce de bölgede mülteci olarak bulunduğunu belirtti.
Barzani, “Bu sorunu biz yaratmadık, bize tarihi bir miras olarak kaldı” diyerek, Kürdistan Bölgesi topraklarından komşu ülkelerin güvenliğine yönelik tehdit oluşturulmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.
“Kürtler ikinci sınıf vatandaş olmamalı”
İran’daki Kürtlerin durumuna da değinen Barzani, Kürtlerin devlet yönetimine katılımının sınırlı olduğunu söyledi.
Barzani, “Kürtlerin nerede olurlarsa olsunlar eşit haklara sahip olmalarını ve ikinci sınıf vatandaş olarak görülmemelerini destekliyoruz” dedi.
Kürt meselesinin bölge ülkelerinde askeri yöntemlerle değil, diyalog ve siyasi çözüm yoluyla ele alınması gerektiğini belirten Barzani, Kürtlerin yaşadıkları ülkelerin “kadim ve asli unsurları” olduğunu kaydetti.
“Türkiye’de Kürt meselesinin çözümü tüm bölge için kritik”
Ankara-Erbil ilişkilerini “oldukça iyi” olarak nitelendiren Barzani, sınır bölgelerindeki çatışmalar nedeniyle Kürdistan Bölgesi’nde yaklaşık 800 köyün harap durumda olduğunu söyledi.
Türkiye’de yürütülen sürece açık destek veren Barzani şöyle konuştu:
“Türkiye’deki Kürt meselesinin çözüme kavuşturulması, tüm bölgedeki Kürt meselesinin nihai çözüme ulaşması açısından son derece kritiktir.”
Suriye mesajı: Şam ile Kürtler arasında diyalog
Suriye’de Kürtler ile Şam arasındaki görüşmeleri desteklediklerini belirten Barzani, Erbil ile Şam arasında da gelişen bir ilişki bulunduğunu söyledi.
Kürtlerin Suriye’nin yeni siyasi ve idari yapısında yer almasının önemine dikkat çeken Barzani, karşılıklı güvenin daha kapsamlı anlaşmaların önünü açabileceğini ifade etti.
Savaşın faturası: Ticaret yüzde 70 düştü
Barzani’nin röportajındaki en dikkat çekici ekonomik veri ise Kürdistan Bölgesi’nin ticaret hacmine ilişkin oldu.
ABD-İran savaşının Irak ve Kürdistan Bölgesi ekonomisini doğrudan vurduğunu belirten Barzani:
“Çevre ülkelerle ticaretimiz ciddi biçimde geriledi. Ticaret hacmimizin önceki döneme göre yüzde 70 azaldığını söyleyebilirim.”
Hürmüz Boğazı’ndaki durum nedeniyle Irak’ın petrol ihracatının ağır darbe aldığını belirten Barzani, Kürdistan Bölgesi’nin mevcut üretim kapasitesinin Bağdat’ın kaybını telafi etmeye yetmeyeceğini söyledi.
Bağdat’a federalizm eleştirisi
Erbil-Bağdat sorunlarının kaynağının federal sistem değil, Irak Anayasası’nın uygulanmaması olduğunu savunan Barzani, özellikle 140. madde ile Petrol ve Gaz Yasası’nın yıllardır çözümsüz bırakılmasına dikkat çekti.
Barzani, “Bağdat’ta hâlâ federal sisteme inanmayan, hatta onu anlamayan bir kesim var” dedi.
Irak’ın hâlâ 1975 tarihli petrol mevzuatına dayanmasını eleştiren Barzani, federal yapıya uygun modern bir Petrol ve Gaz Yasası çıkarılması çağrısında bulundu.
“Irak kararlarında bağımsız olmalı”
İran’ın Irak üzerindeki nüfuzuna da değinen Barzani, Bağdat’ın Tahran dahil bütün komşularıyla iyi ilişkiler geliştirmesini desteklediklerini, ancak bunun egemenlik ve karşılıklı saygı temelinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Barzani, mesajını şu sözlerle verdi:
“Irak kararlarında tamamen bağımsız olmalı; halkının ve ülkesinin çıkarlarını her şeyin üzerinde tutmalıdır.”
