Afganistan’da yönetimi elinde bulunduran Taliban, ülkenin ilaç piyasasını köklü biçimde yeniden düzenleme kararı aldı. Kasım ayında yapılan açıklamada, on yıllardır süren Pakistan merkezli ilaç ithalatına bağımlılığın sona erdirileceği duyuruldu.
Karar, Afganistan ile komşu Pakistan arasında yaşanan ve can kayıplarına yol açan sınır çatışmalarının ardından geldi. Yetkililer, yeni düzenlemenin ilaç kalitesini artırmayı ve yerli üretimi teşvik etmeyi amaçladığını belirtti.
Ancak sektör temsilcileri ve sağlık alanındaki uzmanlar, hızlı geçiş sürecinin ciddi aksaklıklara yol açtığını aktarıyor. İthalat kanallarının aniden daraltılması, bazı temel ilaçlarda arz sıkıntısına ve fiyat artışlarına neden oldu. Eczacılar, tedarik zincirinde belirsizlik yaşandığını, alternatif üretim kapasitesinin ise kısa vadede talebi karşılamaktan uzak olduğunu ifade ediyor.
Afganistan’da ilaç pazarı uzun yıllar boyunca büyük ölçüde dışa bağımlıydı. Yerli üretim sınırlı kalırken, ithalatın önemli bir kısmı Pakistan üzerinden gerçekleşiyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte ruhsatlandırma, kalite kontrol ve dağıtım süreçlerinde de değişikliklere gidildi.
Sağlık çalışanları, özellikle kronik hastalıklar ve acil tedavi gerektiren vakalar için hayati öneme sahip ilaçların temininde yaşanan gecikmelerin risk oluşturduğunu vurguluyor. Taliban yönetimi ise reformun “ulusal egemenlik” ve “kalite standardı” açısından gerekli olduğunu savunuyor.
Piyasadaki dönüşümün, kısa vadeli arz sorunlarının ötesinde, Afganistan’ın kırılgan sağlık sistemi üzerinde nasıl bir etki yaratacağı belirsizliğini koruyor.
/AFP/
