2005-2019 yıllarında Airbus ve öncül şirketi EADS bünyesinde üst yöneticilik yapan Tom Enders, Financial Times’a verdiği mülakatta, Almanya'nın 9 yıl önce Fransa ile yeni nesil bir savaş uçağı geliştirme kararı almasını değerlendirdi.
Almanya'nın 9 yıl önce İngiltere yerine Fransa ile yeni nesil bir savaş uçağı geliştirme kararı almasını sert bir dille eleştiren Enders, bu hamleyi "stratejik bir hata" olarak nitelendirdi.
Enders, Alman hükümetinin 2017’deki kararının temelinde Brexit sonrası yaşanan "siyasi hayal kırıklığı"nın yattığını belirtti.
Geçmişe bakıldığında kararın yanlış olduğunu ifade eden Enders, "İngiliz BAE Systems ile olan ilişkimizi korumalı ve geliştirmeliydik. Birleşik Krallık ile savaş uçağı geliştirme konusunda 50 yılı aşkın başarılı bir iş birliği geçmişine sahibiz. Bu bağı koparmak yerine güçlendirmeliydik." değerlendirmesinde bulundu.
Halen Alman Dış İlişkiler Konseyi (DGAP) Başkanlığı görevini yürüten ve savunma sanayisinde duayen olarak kabul edilen Enders, son dönemde gündeme gelen "tamamen milli bir Alman jet projesi" fikrine de karşı çıktı. Bu tür bir girişimin hava kuvvetlerinin etkinliğine katkı sağlamayacağını savunan Enders, planı "endüstriyel bir kibir gösterisi" ve "kaynakların devasa boyutta yanlış kullanımı" olarak tanımladı.
Alman savunma teknolojileri şirketi Helsing’in yönetim kurulunda görev yapan Enders, FCAS projesinin kurtarılamaması durumunda, İngiltere ve BAE Systems ile yeniden ortaklık kurulmasının "geçerli ve kanıtlanmış bir alternatif" olduğunu belirtti.
Enders, İngiltere’nin halihazırda İtalya ve Japonya ile kendi yeni nesil uçağını (GCAP) geliştirdiğini hatırlatarak, buna rağmen bir işbirliği olasılığının hala mevcut olduğunu, diğer bir seçeneğin ise İsveçli Saab ile ortaklık kurmak olduğunu sözlerine ekledi.
FCAS nedir?
FCAS programı, Fransa, Almanya ve İspanya'nın mevcut savaş uçaklarının yerini alacak yeni nesil bir hava muharebe sistemi geliştirilmesini öngörüyordu. Ancak taraflar arasında özellikle uçağın teknik özellikleri, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir anlaşmazlık yaşanıyor.
Fransa'nın nükleer silah taşıyabilen ve uçak gemisine uyumlu bir uçak talep etmesi, Almanya'nın ise farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanması projedeki görüş ayrılıklarını derinleştiren başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.
Yaklaşık 100 milyar avro büyüklüğe ulaşabileceği belirtilen proje, Avrupa savunma işbirliğinin en iddialı girişimlerinden biri olarak görülüyordu.
Öte yandan bazı Avrupa ülkeleri, projedeki belirsizlik sürerken ABD yapımı F-35 gibi alternatif platformlara yönelmeyi sürdürüyor.
Kaynak: AA
