DÜSSELDORF – Almanya’nın Düsseldorf kentinde bir araya gelen 120 delege, 30 yayınevi temsilcisi ve çok sayıda akademisyen, Kürt dilinin diasporadaki geleceğini belirleyecek kritik bir yol haritası için buluştu. Uluslararası Kürt Dili Federasyonu’nun (Federasyona Zimanê Kurdî ya Navdewletî) Birinci Kongresi, diasporada yaşayan milyonlarca Kürt için "kurumsal bir dönüm noktası" olarak tarihe geçti.
Independent Türkçe'den Gülbahar Altaş'ın haberine göre; IKB Eğitim Bakanlığı ve Kürdistan Enstitüsü iş birliğiyle hayata geçirilen proje kapsamında, 35 ülkedeki Kürt çocuklarına yönelik sürdürülebilir bir dijital öğretim modeli oluşturuluyor.
"Dilsiz vatan sessizdir"
Kongre boyunca Kürtçenin korunmasının sadece kültürel bir faaliyet değil, toplumsal hafızanın ve kimliğin temel taşı olduğu vurgulandı. "Bê ziman, nîştiman bê deng e" (Dilsiz vatan, sessizdir) mesajının öne çıktığı oturumlarda, Avrupa’da doğup büyüyen yeni nesiller için geleneksel hafta sonu kurslarının artık yeterli olmadığı, dijitalleşmenin bir zorunluluk haline geldiği belirtildi.
35 ülkede bütünleşik müfredat
Yeni dönemde, Kürdistan Bölgesi Eğitim Bakanlığı ve Kürdistan Enstitüsü öncülüğünde 35 ülkeyi kapsayan kapsamlı bir program yürütülecek. Projenin dikkat çeken detayları ise şöyle:
Çok lehçeli yapı
Hazırlanacak materyaller sadece tek bir lehçeye dayanmayacak; Kurmancî, Soranî ve Zazakî lehçeleri ile hem Latin hem de Arap alfabesi kullanılacak.
Standart eğitim
Öğretmen yetiştirme programlarından dijital ders içeriklerine kadar her alanda uluslararası standartlar oluşturulacak.
Süreklilik
2022'den bu yana devam eden pilot uygulamaların ardından, binlerce öğrencinin kayıtlı olduğu sistemle artık daha kurumsal bir altyapı hedefleniyor.
"Siyasi farklılıkların ötesinde bir ulusal kimlik"
Kürt Diasporası Konfederasyonu adına değerlendirmelerde bulunan Kürt yazar ve siyasetçi Bayram Ayaz, federasyonun amacının herhangi bir siyasi partiyi temsil etmek değil, demokratik ve barışçıl yöntemlerle Kürt kimliğini korumak olduğunu belirtti. Ayaz, bu yapılanmanın temellerinin 2018-2019 yıllarında atıldığını vurguladı.
Kürt Diasporası Konfederasyonu Genel Temsilcisi Şifa Barzani ise ailelere çağrıda bulunarak, dilin sadece kurslarda değil, ev içinde günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Akademisyenlerden "çok dillilik" vurgusu
Kongreye katılan akademisyenler, ana dil öğretiminin çocukların akademik başarısını ve yaşadıkları topluma uyumlarını (entegrasyon) pozitif yönde etkilediğini bilimsel verilerle ortaya koydu.
Rouen Normandy Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Salih Akın, Avrupa’daki örnekleri hatırlatarak, ana dilini güçlü öğrenen çocukların ikinci dillerini de daha hızlı edindiğini belirtti. Almanya Eyaletleri Eğitim Bakanları Konferansı temsilcisi Mostapha Boukllouâ da çok dilliliğin çağdaş eğitim sistemlerinin bir parçası olduğunu ve Kürtçenin bu sistemlerde görünür olmasının doğal bir gelişme olduğunu ifade etti.
Yeni yönetim ve kurumsal gelecek
Kongrenin sonunda kabul edilen 20 maddelik iç tüzük ile federasyonun idari yapısı resmileşti. Seçimle belirlenen 11 kişilik yönetim komitesi; mali işler, hukuk, medya ve bilim gibi farklı komisyonlarla diasporadaki tüm çalışmaları tek bir çatı altında koordine edecek.
Bu tarihi kongre, diasporadaki dağınık dil çalışmalarının sona erdiğini ve Kürtçenin gelecek kuşaklara aktarılması için "bilimsel ve kurumsal" bir dönemin başladığını tescillemiş oldu.
