Pakistan siyasetini sarsan ve eski Başbakan İmran Han’ın devrilmesine yol açan sürecin arkasındaki en kritik gizli belge ilk kez tam metin olarak gün yüzüne çıktı. ABD merkezli bağımsız medya kuruluşu Drop Site News, Pakistan’ın Washington Büyükelçisi Asad Majeed Khan tarafından 7 Mart 2022’de İslamabad’a gönderilen gizli diplomatik telgrafın (cipher) tamamını yayımladı.
“Cable I-0678” kodlu ve “Secret / No Circulation” (Gizli / Dağıtımı Yasaktır) ibareli belge, İmran Han’ın yıllardır dile getirdiği “ABD destekli komplo” iddialarını doğrulayan ifadeler barındırıyor.
Belgeye göre, ABD Dışişleri Bakanlığı Güney ve Orta Asya İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Donald Lu, Pakistanlı büyükelçiyle yaptığı görüşmede, İmran Han’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova’da bir araya gelmesinin Washington’da derin bir rahatsızlık yarattığını açıkça ifad
“Devrilirse her şey affedilecek”
Kriptoda yer alan bilgilere göre ABD’li diplomat Donald Lu, Pakistan’daki iç siyasi dengelere doğrudan müdahale niteliğinde şu ifadeleri kullandı:
“Başbakana karşı güvensizlik oyu başarılı olursa Washington’da her şey affedilecektir. Çünkü Rusya ziyareti Başbakan’ın şahsi bir kararı olarak görülüyor. Aksi halde işler zor ilerler.
Telgrafta, Pakistan Büyükelçisi Khan’ın üst yönetime ilettiği şahsi notu da dikkat çekti. Büyükelçi, ABD’li diplomatın Beyaz Saray’ın açık onayı olmadan bu denli sert bir üslup kullanamayacağını belirterek, Lu’nun "Pakistan’ın iç siyasi sürecine yönelik haddini aşan açıklamalarda bulunduğunu" rapor etti.
Krizin miladı: Moskova ziyareti
Gizli belgede, Washington ile İslamabad arasındaki kırılma noktasının, İmran Han’ın Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği gün olan 24 Şubat 2022’de Moskova’da bulunması olduğu görülüyor. Pakistan tarafı bu ziyaretin aylar öncesinden planlandığını ve ülkenin tarafsızlık politikasının bir gereği olduğunu savunsa da, ABD tarafı Pakistan’ın BM’deki kınama oylamasında çekimser kalmasını da diplomatik not defterine sert bir şekilde kaydetti.
Öte yandan telgrafta, ABD’nin Hindistan’ın Rusya yanlısı tutumuna göz yumarken Pakistan’a baskı uygulaması da tartışma konusu oldu. Diplomatik yazışmaya göre Pakistanlı yetkililerin bu "çifte standart" eleştirisine yanıt veren Lu, ABD’nin Hindistan ile ilişkilerine “Çin merceğinden” baktığını itiraf etti.
Ordunun belgeden haberdar olduğu kesinleşti
Söz konusu gizli telgrafın dağıtım listesi, Pakistan ordusu ve istihbaratının süreçteki rolüne dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Belgenin sadece Başbakanlık Sekreteri ve Dışişleri Bakanı’na değil; aynı zamanda Genelkurmay Başkanı, askeri istihbarat kuruluşu ISI Başkanı ve SSP Bölümü Direktörü’ne de iletildiği anlaşıldı.
Altı hafta sonra gelen darbe
Bu gizli diplomatik görüşmeden yaklaşık altı hafta sonra, 9 Nisan 2022’de Pakistan Parlamentosu’nda yapılan güvensizlik oylamasıyla İmran Han başbakanlık görevinden düşürüldü. Han, o günden bu yana yaşananları “ABD destekli bir rejim değişikliği operasyonu” olarak nitelendirirken, Washington iddiaları istikrarlı bir şekilde reddetmeye devam etti. 2023 yılından beri cezaevinde bulunan İmran Han, uzun süredir ağır tecrit koşullarında tutuluyor.
Washington-İslamabad hattında yeni dengeler
Drop Site News’ün belgeyle birlikte yayımladığı geniş analizde, İmran Han’ın devrilmesinin ardından Pakistan ordusunun Washington ile ilişkileri hızla restore ettiği öne sürüldü.
Analizde yer alan diğer çarpıcı iddialar ise şunlar:
• Pakistan’ın, görevden alma sürecinin ardından Ukrayna’ya gizlice mühimmat gönderdiği,
• Ülkenin içine düştüğü ekonomik krizde IMF kredilerinin serbest bırakılmasının bu askeri destekle bağlantılı olduğu,
• Batı dünyasının, 2024 seçimlerinde Pakistan ordusunun siyarete ve sandığa yönelik müdahalelerine göz yumduğu,
• Pakistan ordusunun geleneksel müttefiki Çin ile mesafeyi açarak rotayı tamamen Washington’a çevirdiği.
Raporda ayrıca, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in Washington nezdinde ana muhatap haline geldiği ve ABD yönetimiyle doğrudan ve güçlü ilişkiler geliştirdiği vurgulandı.
Kaynak: Serbestiyet
