Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre, 2025 yılında küresel askeri harcamalar üst üste 11’inci kez artarak 2,9 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviye oldu.
SIPRI araştırmacısı Xiao Liang, artışın “savaşlar, gerilimler ve jeopolitik belirsizliklere verilen doğrudan bir yanıt” olduğunu belirtti.
Avrupa ve Ortadoğu etkisi
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası güvenlik algısının değiştiği Avrupa’da savunma harcamaları 2025’te yüzde 14 artarak 864 milyar dolara yükseldi. Artışın ana itici gücünü Rusya-Ukrayna savaşı oluştururken, Orta ve Batı Avrupa ülkeleri de silahlanma programlarını hızlandırdı.
Aynı dönemde Gazze ve Sudan’daki çatışmalar da küresel istikrarsızlığı derinleştirdi.
Almanya zirvede
Avrupa’da en fazla askeri harcama yapan ülke Almanya oldu. Savunma bütçesi yüzde 24 artışla 114 milyar dolara çıktı. Berlin yönetimi, böylece NATO’nun yüzde 2’lik GSYİH hedefini aşarak yüzde 2,3 seviyesine ulaştı.
ABD düşürdü, Çin artırdı
Amerika Birleşik Devletleri 2025’te askeri harcamalarını yüzde 7,5 azaltarak 954 milyar dolara indirdi. Düşüşte, Ukrayna’ya yeni askeri yardım paketinin onaylanmaması etkili oldu.
Buna karşılık Çin, harcamalarını yüzde 7,4 artırarak ikinci sıradaki yerini korudu. Pekin yönetimi, ordusunu 2035’e kadar modernize etme hedefini sürdürürken, bölgedeki gerilimler Japonya, Tayvan ve Filipinler gibi ülkelerde de savunma harcamalarını artırdı.
Türkiye 30 milyar dolar harcadı
Türkiye, 2025’te 30 milyar dolarlık askeri harcamayla dünya sıralamasında 18’inci oldu. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 7,2, 2016’ya kıyasla ise yüzde 94 artış anlamına geliyor.
Artışta Irak, Suriye ve Somali’deki askeri varlığın yanı sıra yerli savunma sanayine yapılan yatırımlar belirleyici oldu. Savunma fonlarına ayrılan pay, toplam harcamaların yüzde 22’sine ulaştı.
Küresel “askeri yük” büyüyor
SIPRI’ye göre küresel askeri harcamaların ekonomik karşılığı da artıyor. 2025’te askeri harcamaların dünya GSYİH’sine oranı yüzde 2,5’e çıkarak 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Liang, bu eğilimin sosyal etkilerine dikkat çekerek, “Hükümetler savunma için daha fazla kaynak ayırdıkça sosyal hizmetler ve kalkınma bütçeleri baskı altına girebilir” uyarısında bulundu.
Uzmanlara göre mevcut çatışma ortamı ve uzun vadeli silahlanma planları dikkate alındığında, küresel askeri harcamalardaki artışın 2026 ve sonrasında da sürmesi bekleniyor.
/DW/
