Dünyanın en köklü haber ajanslarından Fransız haber ajansı AFP, bölgeyi sarsan yeni çatışmaların gölgesinde, Zagros Dağları'nın sarp yamaçlarında hayata tutunmaya çalışan Kürt çobanların çarpıcı hikayesini mercek altına aldı.
RASTÎ- Onlarca yıldır bitmek bilmeyen savaşlara ve tepelerinde dolaşan insansız hava araçlarına rağmen kadim yaşam tarzlarını korumaya çalışan çobanların yaşamını AFP, şu özel haberiyle dünya gündemine taşıdı:
Birbiri ardına gelen çatışmalar boyunca, Irak Kürdistanı'ndaki sürü sahipleri hayvanlarını Zagros Dağları'nın sonsuz mavi gökyüzü altında otlattılar; bu, bölgeyi bir başka savaşın daha sardığı şu günlerde metanetle sürdürmeye çalıştıkları bir yaşam tarzı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonunun başlangıcından bu yana, kuzeydeki özerk bölgeyi yaklaşık 50 kilometre (31 mil) uzaklıktaki İslam Cumhuriyeti'nden ayıran Zagros sıradağları, düzenli olarak İran'ın İHA ve füze saldırılarının hedefi oldu.
Bu saldırılar çoğunlukla, Tahran'ın bir gün İran'a geçmeye çalışmasından korktuğu İranlı Kürt savaşçıların tuttuğu mevzileri vurdu.
Ancak bölgenin sarp tepe ve vadilerinde geçimini sürülerinden sağlayanlar için, Orta Doğu'nun neredeyse dokunulmadık hiçbir köşesini bırakmayan mevcut yangın, uzun bir savaşlar silsilesinin sadece bir halkası.
Keçileri güneşin altında otlarken bu düşünceye gülen Saman Abdulsaman, "Ben mi, korkmak mı?!" diye gürledi.
Eriyen karlarla kabaran bir nehrin kıyısındaki bir kayanın üzerine tünemiş olan Abdulsaman, köklü bir kasap ailesinden geliyor. 1979 doğumlu olan Abdulsaman, onlarca yıllık çatışmaların yanı sıra 1996'da evinin bir roketle yıkılmasına da tanık olmuş.
"Doğduğumdan beri savaşı biliyorum," dedi.
Ancak herkes o kadar iyimser değil; son saldırılar bazılarının düzenlemeler yapmasını gerektirdi.
İHA saldırısı tehdidinin çobanı ve sürüsünü onlarca yıldır tırmandığı tepelerden geri çekilmeye zorlamasının ardından, Ajar Mustafa'nın keçileri şimdi küçük bir köyün yakınlarında geziniyor.
Gökyüzünün tehditlerden temiz olduğu şu an için "Artık dağlara gidip gelemiyoruz," dedi.
Günde üç veya dört tane gördüğünü ve başının çok üzerinden geçen savaş uçaklarının uğultusunu duyduğunu belirterek, "Bir saat önce bir İHA gördüm," diye ekledi.
Artık uzak tepelerde dolaşmıyor, bunun yerine 150 keçi ve koyununu Rawanduz şehri yakınlarında, Zagros'un eteklerindeki köyünün dışında tutuyor.
"Bazı hayvanlarımı kaybetmekten, vurulmalarından veya panikleyip kaçmalarından korkuyorum," diye itiraf etti ve 50 ineğinin gürültü nedeniyle daha az süt verdiğini ekledi.
50 yaşındaki Mustafa daha önce dört çatışma yaşadı: 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı, 1990-91'deki birinci Körfez Savaşı ve Bağdat'ın Kürt ayaklanmasını bastırması, 2003'teki ABD'nin Irak'ı işgali ve 2014'te İslam Devleti grubunun ortaya çıkışı.
Rakip Kürt hareketleri arasındaki sayısız savaştan bahsetmiyoruz bile.
"Her zaman savaş halindeydik. Her seferinde, bizimle hiçbir ilgisi olmasa bile biz Kürtler arada kaldık," dedi.
Irak Kürdistanı merkezli sivil toplum kuruluşu Community Peacemakers Teams (CPT), Orta Doğu savaşının başlangıcından bu yana İran ve vekillerine atfettiği 300'den fazla saldırı kaydetti. Bölgesel yetkililer artık herhangi bir rakam açıklamıyor.
34 yaşındaki Shwan Nabi, tam önünde, Korek Dağı'nda bir İHA saldırısına tanık oldu.
"Endişe verici, bütün gün dışarıdayız. Ama başka çaremiz yok: hayvanları otlatmak zorundayız," dedi.
Kendisinden önceki babası gibi bir çoban olan Nabi, cihatçıların binlerce Ezidi azınlığı öldürüp kaçırmasının ardından İD'ye karşı Kürt savaşçılara katıldı ve 2015 Sincar savaşında savaştı.
O çatışmayı hatırlatarak, en azından mevcut çatışmada şu ana kadar herhangi bir kara savaşı yaşanmadığını belirtti.
"Bu savaş daha az tehlikeli," dedi, "şu an için."
